พระไตรปิฎกและอรรถกถา

ธนัญชานิ สูตร   (ว่าด้วยพราหมณ์ชื่อธนัญชานิ) สมัยหนึ่ง  พระผู้มีพระภาค ประทับอยู่  ณ  พระเวฬุวัน  สถานที่ให้เหยื่อกระแต   เขตกรุงราชคฤห์ สมัยนั้นแล  ท่านพระสารีบุตรเที่ยวจาริกไปในทักขิณาคีรีชนบท พร้อมด้วยภิกษุหมู่ใหญ่ ครั้งนั้น  ภิกษุรูปหนึ่งจำพรรษาอยู่ในกรุงราชคฤห์  ได้เข้าไป หาท่านพระสารีบุตรถึงทักขิณาคีรีชนบท  ได้สนทนาปราศรัยพอเป็นที่บันเทิงใจ  พอเป็นที่ ระลึกถึงกัน  แล้วนั่ง  ณ  ที่สมควร ท่านพระสารีบุตรได้ถามภิกษุนั้นว่า "ท่านผู้มีอายุ พระผู้มีภาคไม่ทรงประชวร   และยังทรงมีพระกำลังอยู่หรือ" ภิกษุนั้นกล่าวตอบว่า "ท่านผู้มีอายุ พระผู้มีพระภาคไม่ทรงประชวร  และยัง ทรงมีพระกำลังอยู่  ขอรับ" "ภิกษุสงฆ์ไม่ป่วยไข้และยังมีกำลังอยู่หรือ" "แม้ภิกษุสงฆ์ก็ไม่ป่วยไข้และยังมีกำลังอยู่  ขอรับ" "พราหมณ์ชื่อธนัญชานิอยู่ใกล้ประตูตัณฑุลปาลิ  ใน กรุงราชคฤห์นั้น เขาไม่ ป่วยไข้และยังมีกำลังอยู่หรือ" "แม้ธนัญชานิพราหมณ์ก็ไม่ป่วยไข้และยังมีกำลังอยู่  ขอรับ" "ธนัญชานิพราหมณ์ย...

สิงคาลกสูตร   (ว่าด้วยสิงคาลกมาณพ) สมัยหนึ่ง  พระผู้มีพระภาค ประทับอยู่  ณ  พระเวฬุวัน  สถานที่ให้เหยื่อกระแต   เขตกรุงราชคฤห์ สมัยนั้น  สิงคาลกะ  คหบดีบุตร  ลุกขึ้นแต่เช้า   ออกจากกรุงราชคฤห์   มีผ้าเปียก  มีผมเปียก  ประคองอัญชลีไหว้ทิศทั้งหลาย   คือ ทิศเบื้องหน้า (ทิศ ตะวันออก) ทิศเบื้องขวา (ทิศใต้) ทิศเบื้องหลัง (ทิศตะวันตก) ทิศเบื้องซ้าย (ทิศเหนือ) ทิศเบื้องล่าง ทิศเบื้องบน ครั้นในเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสก    ถือบาตรและ จีวร  เสด็จเข้าไปยังกรุงราชคฤห์เพื่อบิณฑบาต ได้ทอดพระเนตรเห็นสิงคาลกะ  คหบดีบุตร   ผู้ลุกขึ้นแต่เช้า  ออกจากกรุงราชคฤห์  มีผ้าเปียก  มีผมเปียก  ประคองอัญชลี ไหว้ทิศทั้ง หลาย  คือ  ทิศเบื้องหน้า  ทิศเบื้องขวา  ทิศเบื้องหลัง  ทิศเบื้องซ้าย   ทิศ เบื้องล่าง  ทิศเบื้องบนแล้ว ได้ตรัสถามสิงคาลกะ  คหบดีบุตร  ดังนี้ว่า "คหบดีบุตร เธอลุกขึ้นแต่เช้า  ออก...